محمد صادق على خان

34

مخازن التعليم ( فارسى )

نان گندم با گوشت بره و بزغاله و از بقولات كاهو و از فواكه بادام و فندق مناسب بود و هرگاه شير غليظ باشد بملطفات اصلاح كنند و بعد از سه چهار روز بسكنجبين و آب نيمگرم قى مىنموده باشند و بازداشتن از رياضت و آرام دادن و ادويه و اغذيهء مولدهء خون غليظ خورانيدن شير را غليظ مىكند و علامت اعتدال قوام آن آنست كه چون شير را بر ناخن اندازند مايل بسيلان شده متوقف ماند و خوردن تودرى سرخ با شير گاو براى زياده كردن شير مجربست و نيز ساق لاله را با جو مقشر بپزد و صاف كند و قدرى شكر سفيد اضافه كرده بنوشند فائده مىنمايد و آنچه منى را زياده كند شير را نيز زياده مىكند مانند تودرى سفيد و تخم خشخاش و پستان بز و پستان ميش و ماليدن پستان در زياده كردن شير بسيار موثر بود و اگر مرداسنگ در روغن گل و عدس با سركه و يا زيره با سركه طلا كند شير را كم مىكند و ادويهء مدره و آب شور نوشيدن و روزه داشتن و فصد كردن درين باب مفيد بود و اگر قلت شير بسبب حرارت باشد تبريد كند و ضماد كردن از مبردات و خوردن غذائ سرد مانند آش جو و اسفاناخ مفيد بود و اگر بسبب برودت و يا بسبب ضعف قوت جاذبهء ثدى باشد غذا و دواى لطيف مايل بحرارت بايد خورد و تخم گذر نيز نافع بود و تعليق محاجم نارى زير پستان نيز سودمند است و اگر بسبب خلطى بود كه برو غالب باشد اگر صفرا غالب باشد زردى و صفرت و رقت شير بود و اگر بلغم غالب باشد سفيدى و مائيت و حموضت شير بود و اگر سودا غالب باشد كمودت و غلطت و حموضت شير بود علاج آن تنقيه خلط غالب كنند و تبديل مزاج نمايند و رياضت معتدله و اغذيه ملطفه و شرب شراب ريحانى و تناول اغذيهء خوش‌بو در فساد بوى شير نفع‌مند بود و اگر متشابه الاجزاء نباشد اصلاح غذا كنند و معاجين هاضمه به كار برند و اگر كثير الرغوه باشد كاسر رياح خورند و مدت طبعى ارضاع دو سال است و اگر طفل از براى شير بگريد صبر و مانند آن از اشياى تلخ بر پستان بمالند و در دهن